وضعیت بازار نشر کتاب در ایران
- نویسنده موضوع AZHHAR
- تاریخ شروع
اطلاعات موضوع
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
وضعیت بازار نشر کتاب در ایران (به ویژه در سال ۱۴۰۴ و اوایل ۱۴۰۵) یکی از بحرانیترین دورههای اخیر خود را سپری میکند. کارشناسان و فعالان این صنعت تقریباً به اتفاق آرا از رکود وحشتناک، نزدیک شدن به مرز نابودی بخشی از صنعت نشر (بهخصوص ناشران کوچک و متوسط) و چرخه معیوب گرانی → کاهش فروش → کاهش تیراژ صحبت میکنند.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
تیراژ متوسط هر عنوان کتاب:
در سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ میانگین تیراژ از حدود ۱٬۲۳۶ نسخه به ۹۱۱ نسخه افتاده (کاهش ≈۲۶٪). در سال ۱۴۰۴ بسیاری از ناشران تیراژ را به ۱۵۰به۲۰۰ نسخه (حتی کمتر از ۱۰۰ نسخه برای برخی عناوین) رساندهاند. برای کشوری با جمعیت بیش از ۹۰ میلیون نفر، این عدد بسیار پایین و غیراقتصادی است.
در سالهای ۱۳۹۹ تا ۱۴۰۳ میانگین تیراژ از حدود ۱٬۲۳۶ نسخه به ۹۱۱ نسخه افتاده (کاهش ≈۲۶٪). در سال ۱۴۰۴ بسیاری از ناشران تیراژ را به ۱۵۰به۲۰۰ نسخه (حتی کمتر از ۱۰۰ نسخه برای برخی عناوین) رساندهاند. برای کشوری با جمعیت بیش از ۹۰ میلیون نفر، این عدد بسیار پایین و غیراقتصادی است.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
تعداد عناوین منتشرشده:
برخلاف افت تیراژ، تعداد عناوین همچنان رشد دارد (از حدود ۹۵ هزار عنوان در ۱۳۹۹ به بیش از ۱۱۸ هزار در ۱۴۰۳ و ادامه روند در ۱۴۰۴). این یعنی ناشران برای جبران کاهش فروش هر کتاب، تعداد عنوانهای جدید را افزایش میدهند → رقابت شدیدتر و سود کمتر برای هر عنوان.
برخلاف افت تیراژ، تعداد عناوین همچنان رشد دارد (از حدود ۹۵ هزار عنوان در ۱۳۹۹ به بیش از ۱۱۸ هزار در ۱۴۰۳ و ادامه روند در ۱۴۰۴). این یعنی ناشران برای جبران کاهش فروش هر کتاب، تعداد عنوانهای جدید را افزایش میدهند → رقابت شدیدتر و سود کمتر برای هر عنوان.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
قیمت کاغذ و کتاب:
قیمت کاغذ در سالهای اخیر چندین برابر شده (در برخی مقاطع ۱۴۰۴ تا ۹۰٪ افزایش سالانه گزارش شده). حذف تدریجی ارز ترجیحی کاغذ (اعلامشده در اواخر ۱۴۰۴) باعث جهش بیشتر قیمت شده و پیشبینی میشود قیمت کتاب ۳۰–۵۰٪ یا بیشتر افزایش یابد. بازار کتاب کشش افزایش قیمت ندارد → قدرت خرید مردم (بهویژه دانشجویان و قشر متوسط) بهشدت کاهش یافته و کتاب تقریباً از سبد خانوار خارج شده است.
قیمت کاغذ در سالهای اخیر چندین برابر شده (در برخی مقاطع ۱۴۰۴ تا ۹۰٪ افزایش سالانه گزارش شده). حذف تدریجی ارز ترجیحی کاغذ (اعلامشده در اواخر ۱۴۰۴) باعث جهش بیشتر قیمت شده و پیشبینی میشود قیمت کتاب ۳۰–۵۰٪ یا بیشتر افزایش یابد. بازار کتاب کشش افزایش قیمت ندارد → قدرت خرید مردم (بهویژه دانشجویان و قشر متوسط) بهشدت کاهش یافته و کتاب تقریباً از سبد خانوار خارج شده است.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
فروش و رکود کلی:
فروش نمایشگاه کتاب تهران در سالهای اخیر رشد اسمی داشته (مثلاً بیش از ۶۵۰–۷۶۰ میلیارد تومان در دورههای اخیر)، اما این رشد عمدتاً بهخاطر افزایش قیمت بوده، نه افزایش تعداد نسخههای فروختهشده. بسیاری از کتابفروشیها و ناشران از رکود شدید پس از نمایشگاه، تعطیل شدن بخشی از واحدهای کوچک (گزارشهایی از تعطیلی نزدیک به نیمی از انتشاراتیهای کوچک در برخی برآوردها) و کاهش شدید تقاضا خبر میدهند.
فروش نمایشگاه کتاب تهران در سالهای اخیر رشد اسمی داشته (مثلاً بیش از ۶۵۰–۷۶۰ میلیارد تومان در دورههای اخیر)، اما این رشد عمدتاً بهخاطر افزایش قیمت بوده، نه افزایش تعداد نسخههای فروختهشده. بسیاری از کتابفروشیها و ناشران از رکود شدید پس از نمایشگاه، تعطیل شدن بخشی از واحدهای کوچک (گزارشهایی از تعطیلی نزدیک به نیمی از انتشاراتیهای کوچک در برخی برآوردها) و کاهش شدید تقاضا خبر میدهند.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
عوامل اصلی رکود عمیق فعلی
- تورم و کاهش قدرت خرید → اصلیترین عامل. کتاب به کالای لوکس تبدیل شده.
- گرانی افسارگسیخته کاغذ و مواد اولیه + حذف ارز ترجیحی → هزینه تولید را چند برابر کرده.
- رقابت با فضای مجازی و کتابهای صوتی/دیجیتال → بخشی از مخاطب را جذب کرده، اما هنوز جایگزین کامل چاپی نشده.
- سرانه مطالعه بسیار پایین → تشدید چرخه منفی (کمخواندن → تیراژ پایین → گرانتر شدن → کمتر خریدن).
- ساختار سنتی چاپ → ناشران هنوز به تیراژ بالا وابستهاند، اما بازار ظرفیت آن را ندارد → انباشت هزینه انبارداری و ریسک بالا.
موضوع نویسنده
AZHHAR
سطح
2
{ارشد بخش عمومی}
پرسنل مدیریت
مدیر ارشد
همیار سرپرست ادبیات
همیار سرپرست کتاب
ویراستار انجمن
منتقد ادبیات
ناظر کتاب
ناظر تایید
گوینده آزمایشی
- Nov
- 3,871
- 22,876
- مدالها
- 6
آینده نزدیک (۱۴۰۵)
1.بسیاری از ناشران به سمت چاپ بر اساس تقاضا (Print on Demand)، نسخههای دیجیتال/صوتی، کتابهای نفیس با تیراژ بسیار کم یا حتی کاهش شدید تولید کتاب جدید حرکت کردهاند.2.اگر قیمت کاغذ و ارز همچنان نوسان شدید داشته باشد، پیشبینی میشود بخش بزرگی از ناشران کوچک و متوسط از بازار خارج شوند.
3.برخی کارشناسان هشدار میدهند که بدون مداخله جدی (یارانه هدفمند، حمایت از چاپ دیجیتال، خرید گسترده دولتی برای کتابخانهها و ...) صنعت نشر ممکن است به نقطه بدون بازگشت برسد.
