جدیدترین‌ها

خوش آمدید

با ثبت نام ، شما می توانید با سایر اعضای انجمن ما در مورد بحث کنید و همچنین تبادل نظر داشته‌باشید.

اکنون ثبت‌نام کنید!
  • هر گونه تشویق و ترغیب اعضا به متشنج کردن انجمن و اطلاع ندادن، بدون تذکر = حذف نام کاربری
  • از کاربران خواستاریم زین پس، از فرستادن هر گونه فایل با حجم بیش از 10MB خودداری کرده و در صورتی که فایل‌هایی بیش از این حجم را قبلا ارسال کرده‌اند حذف کنند.
  • بانوان انجمن رمان بوک قادر به شرکت در گروه گسترده نقد رمان بوک در تلگرام هستند. در صورت عضویت و حضور فعال در نمایه معاونت @MHP اعلام کرده تا امتیازی که در نظر گرفته شده اعمال شود. https://t.me/iromanbook

جامعه ایرانی شام غریبان

اطلاعات موضوع

درباره موضوع به تاریخ, موضوعی در دسته آداب و رسوم ملل توسط ~fatemeh hossini~ با نام شام غریبان ایجاد شده است. این موضوع تا کنون 144 بازدید, 2 پاسخ و 0 بار واکنش داشته است
نام دسته آداب و رسوم ملل
نام موضوع شام غریبان
نویسنده موضوع ~fatemeh hossini~
تاریخ شروع
پاسخ‌ها
بازدیدها
اولین پسند نوشته
آخرین ارسال توسط ~fatemeh hossini~
موضوع نویسنده

~fatemeh hossini~

سطح
0
 
کاربر فعال انجمن
فعال انجمن
Jun
89
140
مدال‌ها
1
برای دیگر کاربردها شام غریبان (ابهام‌زدایی) را ببینید.
شام غریبان، در ادبیات و مرثیه‌های پارسی‌زبان‌ به غروب آفتاب روز عاشورا و سوگواری این شب گفته می‌شود. نوحه‌های این مراسم یادآور آوارگی اهل بیت امام حسین(ع) و اسیران و کودکان بازمانده از واقعه کربلا است که در غروب عاشورا، بی‌پناه در تاریکی شب، در بیابان کربلا به سر می‌بردند. بعضی رسوم خاص، مانند روشن‌کردن شمع یا نشستن در تاریکی، باعث تفاوت عزاداری این شب با دیگر شب‌های محرم می‌شود.
300px-تابلو_شام_غریبان.jpg

-
زمان‌برگزاریغروب و شام روز عاشورا
مکان برگزاریمساجد و تکایا
گستره جغرافیاییایران • عراق • پاکستان
منشأ تاریخیشهادت امام حسین و یاران • به اسارت بردن اهل‌بیت
اشیاء و نمادهاشمع
وجه نمادینروشن‌کردن شمع
اوراد و اشعارخواندن اشعار متناسب با این شب
آئین‌های مهم:
سی*ن*ه‌زنی، افطاری، تشییع جنازه، تعزیه خوانی، سایر آئین‌ها
یکی از معانی واژه غریب، دور افتاده از وطن است و گاهی برای کسی که بی یار و یاور مانده است نیز از واژه غریب استفاده می‌شود. شام غریبان نیز به معنای شب ِ مردم غریب و دورافتاده از یار و دیار آمده است.

در اصطلاح و در مرثیه‌های پارسی زبان‌، به غروب آفتاب روز عاشورا و سوگواریِ شبانه این شب گفته می‌شود
سپاه دشمن غروب عاشورا زنان را از خیمه‌ها بیرون کردند و خیمه‌ها را آتش‌زدند. در این هنگام زنان فریاد می‌زدند و چون چشم‌شان به کشتگان خود افتاد لطمه به صورت زدند.عمر بن سعد غروب عاشورا سر امام حسین(ع) را با خولی اصبحی و حمید بن مسلم ازدی و سرهای یاران و خاندان او را که هفتاد و دو سر بود، به همراه شمر، قیس بن اشعث و عمرو بن حجاج و عزرة بن قیس نزد ابن زیاد فرستاد. عمر سعد خود با جمعی از لشکریانش آن شب را در کربلا ماند و روز بعد نزدیک ظهر پس از دفن کشتگان سپاه خود، همراه اهل بیت امام حسین(ع) و دیگر بازماندگان، به سمت کوفه حرکت کرد. نقل کرده‌اند که در شب یازدهم محرم که شام غریبان بود، حضرت زینب(س) نماز شبش را ترک نکرد؛ اما به سبب ضعفی که او را فرا گرفته بود، نماز را نشسته خواند.
 
آخرین ویرایش توسط مدیر:
موضوع نویسنده

~fatemeh hossini~

سطح
0
 
کاربر فعال انجمن
فعال انجمن
Jun
89
140
مدال‌ها
1
این عزاداری، تا قبل از مظفرالدین شاه، در تهران معمول نبود و چون نوحه دسته‌گردانی شام غریبان به زبان ترکی است، می‌توان حدس زد که این عزاداری همراه‌ ترک‌ها با مظفرالدین شاه، به تهران آمده باشد؛ چنان‌که بزرگترین شام غریبان را هم در مسجد شیخ عبدالحسین، تکیه ترک‌ها می‌گرفتند. در کتاب‌های زیارات، برای عصر روز عاشورا، زیارتی وارد شده که به منزله عرض‌ تسلیت به پیغمبر(ص)، امام علی(ع)، حضرت فاطمه(س) و امام حسن(ع)، یعنی صاحبان عزا است. شاید مراسم شام غریبان نیز از این زیارت ناشی شده باشد.
200px-شام_غریبان؛_روشن_کردن_شمع_در_حرم_امام_حسین.jpg
شام غریبان کم و بیش مانند یک مجلس روضه است، با این تفاوت که در این جلسه، چراغ روشن نمی‌کنند و با افروختن چند شمع، روشنی کمی به مجلس می‌دهند. دسته‌های عزادار، عَلَم و کتل برنمی‌دارند و زنجیر و سی*ن*ه نمی‌زنند، بلکه با صفوفی نسبتاً منظّم به مجلس می‌آیند، با گریبان‌های باز و با سکوت و متانت، مهموم و مغموم حرکت می‌کنند یا می‌نشینند. سرانجام روضه‌ای خوانده می‌شود که بیشتر به وقایع شب یازدهم محرم سال ۶۱ق و سرنوشت اعضای خاندان امام حسین(ع) مربوط می‌شود.

در این سوگواری از کودکان و نونهالان برای تمثیل واقعه عاشورا استفاده می‌شود. این مراسم یادآور آوارگی اهل بیت امام حسین(ع) و اسیران و کودکان بازمانده از کربلا است که در غروب عاشورا، بی‌پناه در تاریکی شب، در بیابان کربلا به سر می‌بردند.

در شام غریبان نوحه خود را آرام و بی‌سروصدا می‌خوانند. گاهی همه می‌نشینند و یک بند اشعار خود را نشسته می‌خوانند و بعد برای خواندن بند دوم بلند می‌شوند و در حال راه‌رفتن مصرع دوم را تمام می‌کنند و با این کیفیت افتان و خیزان وارد مجلس شده و خارج می‌شوند.

شام غریبان در دیگر کشورها​

در کربلا این شب را «لیلة الوحشة» (شب وحشت) نیز می‌نامند. در این شب با ذکر مصائب کودکان و اسراء، برای نشان‌دادن اندوه شمع روشن می‌کنند.در پاکستان نیز در این شب، عزاداری را بعد از غروب آفتاب انجام می‌دهند و در این مجلس سوگواری، از روشنایی و فرش استفادہ نمی‌کنند.
نوحه‌ها و مرثیه‌های فراوانی در این شب، سروده شده است که مضمون آنها بیان رها شدن جنازه‌های شهدای کربلا و بی‌یار و یاور شدن اسراء و زنان و کودکان است. از جمله معروف‌ترین این اشعار که به صورت دودَمه در هیئات مذهبی خوانده می‌شود شعر خائف لاهیجی است.
 
آخرین ویرایش توسط مدیر:
موضوع نویسنده

~fatemeh hossini~

سطح
0
 
کاربر فعال انجمن
فعال انجمن
Jun
89
140
مدال‌ها
1
شعر خائف درباره شام غریبان:
امشب به صحرا بی‌کفن جسم شهیدان استشام غریبان است
امشب نوای بی‌کسان بر بام کیوان استشام غریبان است
امشب به دشت کربلا نالان یتیمانندتا صبح گریانند
امشب به روی کشته‌ها در ناله مرغانندچون نی در افغانند
بر خاک بی‌غسل و کفن رعنا جوانانندخوابیده عریانند
بر غربت اجسادشان عالم پریشان استشام غریبان است
‌امشب به بالین حسین زینب عزادار استدر غم گرفتار است
امشب سکینه بر سر نعش پدر زار استتا صبح بیدار است
امشب فلک حیران ز حال عترت زار استاز دیده خونبار است
زهرا به دور کشته‌ها با خیل حوران استشام غریبان است
امشب سلیمان زمان در گوشه هامونغلطیده‌ اندر خون
اندر هوای خاتم او بجدل ملعوندیوانه و مجنون
سازد جدا انگشت شه آن بی‌حیای دون‌ای چرخ شو وارون
کی خاتم محبوب حق در شأن دیوان استشام غریبان است
امشب تن چاک حسین در نینوا بی‌سردر بحر خون اندر
خوابیده بی‌غسل و کفن با اکبر و اصغربا یاوران یک سر
اما ز ظلم خولی مردود سگ کمتردر کنج خاکستر
در کوفه رأسش در تنور گرم مهمان استشام غریبان است
امشب جناب فاطمه تا صبح در زاریاشک غمش جاری
«کامی» بحال دختران اندر پرستاریاشک غمش جاری
«کامی» کند در مطبخ خولی عزاداریاشک غمش جاری
از ناله‌های زار او «خائف» نواخوان استشام غریبان است
278px-عزاداری_شام_غریبان_در_تهران.jpg 306px-عزاداری_شام_غریبان_در_تهران_2.jpg
 
  • تایید
واکنش‌ها[ی پسندها]: heiran
بالا پایین