قبل از اینکه عنوان را با مضمون رمان بسنجیم، باید فرق «موضوع» و «مضمون» را بدانیم.
موضوع می‌گوید داستان درباره‌ی چیست؛
اما مضمون می‌پرسد این داستان درباره‌ی چه معنا، مسئله یا اندیشه‌ای است.
مثلاً موضوع یک رمان می‌تواند «جدایی دو دوست» باشد، اما مضمون آن شاید «ترس از دست دادن» یا «ناتوانی انسان در بخشیدن» باشد.
پس اگر عنوان فقط به موضوع اشاره کند، لزوماً به مضمون نزدیک نشده است.
منتقد باید ابتدا مضمون اصلی رمان را از دل اتفاقات، تصمیم‌های شخصیت‌ها و نتیجه‌ی درگیری‌ها استخراج کند.
بعد باید بررسی کند عنوان با آن مضمون چه رابطه‌ای دارد.
گاهی عنوان مستقیماً مضمون را نشان می‌دهد و گاهی فقط یک نشانه‌ی ظریف از آن ارائه می‌کند.
نکته‌ی مهم این است که عنوان خوب الزاماً مضمون را توضیح نمی‌دهد؛ ممکن است فقط دری به سمت آن باز کند.
