جدیدترین‌ها

خوش آمدید

با ثبت نام ، شما می توانید با سایر اعضای انجمن ما در مورد بحث کنید و همچنین تبادل نظر داشته‌باشید.

اکنون ثبت‌نام کنید!
  • هر گونه تشویق و ترغیب اعضا به متشنج کردن انجمن و اطلاع ندادن، بدون تذکر = حذف نام کاربری
  • از کاربران خواستاریم زین پس، از فرستادن هر گونه فایل با حجم بیش از 10MB خودداری کرده و در صورتی که فایل‌هایی بیش از این حجم را قبلا ارسال کرده‌اند حذف کنند.

آموزشی (آموزش گام‌به‌گام نقد عنوان «قسمت۹»)

اطلاعات موضوع

درباره موضوع به تاریخ, موضوعی در دسته آموزش نقد توسط ساناز هموطن با نام (آموزش گام‌به‌گام نقد عنوان «قسمت۹») ایجاد شده است. این موضوع تا کنون 26 بازدید, 10 پاسخ و 0 بار واکنش داشته است
نام دسته آموزش نقد
نام موضوع (آموزش گام‌به‌گام نقد عنوان «قسمت۹»)
نویسنده موضوع ساناز هموطن
تاریخ شروع
پاسخ‌ها
بازدیدها
اولین پسند نوشته
آخرین ارسال توسط ساناز هموطن
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
1000076193.jpg
«عنوان، نماد و استعاره»
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
گاهی عنوان به چیزی اشاره می‌کند که فقط معنای ظاهری خودش را ندارد.

یک شیء، مکان، رنگ، حیوان، پدیده یا حتی یک واژه‌ی معمولی می‌تواند در طول داستان معنای گسترده‌تری پیدا کند.
در این حالت، عنوان می‌تواند «نمادین» باشد.
اما منتقد نباید فقط به خاطر خاص یا شاعرانه بودن یک واژه، آن را نماد بداند.
نماد زمانی اهمیت پیدا می‌کند که داستان به آن معنای بیشتری بخشیده باشد.
مثلاً اگر یک شیء بارها در موقعیت‌های مهم داستان حضور داشته باشد و با یک مفهوم خاص ارتباط پیدا کند، احتمال نمادین بودن آن بیشتر است.
پس اولین سؤال منتقد این نیست که:
«این کلمه چه نمادی دارد؟»
بلکه باید بپرسد:
«خود داستان چه معنایی به این کلمه داده‌است؟»
نماد را باید از داخل اثر استخراج کرد، نه اینکه صرفاً از فرهنگ لغت نمادها به داستان تحمیل کنیم.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
نماد یا فقط یک شیء؟

یکی از اشتباهات رایج در نقد عنوان، نمادسازی بیش از حد است.
فرض کنید عنوان نام یک درخت، ساعت یا پنجره باشد.
صرفاً وجود آن عنصر در داستان، دلیل نمی‌شود که حتماً نماد باشد.
منتقد باید شواهدی در متن پیدا کند.
آیا آن عنصر تکرار شده؟
آیا در لحظه‌های مهم ظاهر شده؟
آیا شخصیت‌ها نسبت خاصی با آن دارند؟
آیا معنای آن در طول داستان تغییر کرده؟
آیا حذف آن از داستان باعث از بین رفتن بخشی از معنای اثر می‌شود؟
هرچه پاسخ این سؤال‌ها قوی‌تر باشد، احتمال نمادین بودن عنصر بیشتر است.
اگر هیچ‌کدام از این نشانه‌ها وجود نداشته باشد، شاید عنوان فقط به یک عنصر داستانی اشاره کرده باشد.
بنابراین در نقد حرفه‌ای، بین «عنصر موجود در داستان» و «عنصر دارای بار نمادین» تفاوت بگذارید.
هر چیزی که قابل تفسیر است، الزاماً نماد نیست.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
عنوان استعاری.

استعاره زمانی شکل می‌گیرد که یک مفهوم از طریق مفهوم دیگری بیان شود.
در عنوان، استعاره می‌تواند باعث شود یک عبارت ساده، معنایی فراتر از ظاهر خود پیدا کند.
مثلاً عنوانی ممکن است از «سقوط»، «سوختن»، «زخم» یا «سفر» صحبت کند؛ در حالی که داستان درباره‌ی یک اتفاق کاملاً متفاوت باشد.
در اینجا منتقد باید بررسی کند آیا این واژه فقط یک تصویر زیبا ساخته یا واقعاً به وضعیت شخصیت‌ها و داستان مربوط است.
یک استعاره‌ی موفق معمولاً با تجربه‌ی خواندن کامل‌تر می‌شود.
یعنی خواننده در ابتدا یک تصویر می‌بیند و بعد از شناخت داستان، معنای دیگری از همان تصویر دریافت می‌کند.
اما اگر هیچ ارتباطی میان استعاره و اتفاقات یا مفاهیم رمان وجود نداشته باشد، عنوان ممکن است فقط شاعرانه به نظر برسد.
پس در نقد استعاره، زیبایی عبارت کافی نیست.
باید رابطه‌ی میان «تصویر» و «معنای داستان» را پیدا کنیم.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
فرق نماد و استعاره.

نماد و استعاره به هم نزدیک‌اند، اما یکسان نیستند.
استعاره بیشتر یک شیوه‌ی بیان است؛ چیزی را با چیز دیگری بیان می‌کنیم تا معنای خاصی بسازیم.
اما نماد معمولاً عنصری است که در متن حضور پیدا می‌کند و به مرور، معنایی فراتر از خودش به دست می‌آورد.
برای نقد عنوان، این تفاوت اهمیت دارد.
ممکن است یک عنوان استعاری باشد، بدون اینکه یک نماد تکرارشونده در داستان داشته باشیم.
از طرف دیگر، ممکن است یک عنصر در داستان نمادین باشد و عنوان فقط نام همان عنصر را بیاورد.
پس منتقد نباید برای هر عنوان شاعرانه از عبارت «نمادین و استعاری» استفاده کند.
بهتر است دقیق باشیم.
بگوییم:
«عنوان از یک تصویر استعاری استفاده کرده.»
یا:
«عنصر موجود در عنوان در طول داستان به یک نماد تبدیل می‌شود.»
دقت در واژه‌ها باعث می‌شود نقد حرفه‌ای‌تر و قابل دفاع‌تر شود.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
عنوان و چندمعنایی بودن.

یکی از ویژگی‌های جذاب عنوان‌های نمادین، امکان داشتن چند معناست.
یک واژه ممکن است در نگاه اول معنای ساده‌ای داشته باشد، اما بعد از خواندن داستان، معنای دوم یا حتی سوم پیدا کند.
این چندمعنایی زمانی ارزشمند است که معناهای مختلف با یکدیگر ارتباط داشته باشند.
اگر هر خواننده بتواند هر معنایی را بدون هیچ پشتوانه‌ای به عنوان نسبت دهد، دیگر نمی‌توان گفت چندلایگی عنوان به‌درستی ساخته شده‌است.
منتقد باید میان «چندمعنایی» و «بی‌مرزی معنایی» تفاوت بگذارد.
عنوان چندمعنایی، مسیرهای مختلفی برای تفسیر ایجاد می‌کند.
اما همچنان نشانه‌هایی در متن دارد که این تفسیرها را پشتیبانی می‌کنند.
بنابراین هنگام نقد عنوان، فقط تعداد برداشت‌های ممکن را بررسی نکنید.
بررسی کنید کدام برداشت‌ها از خود داستان تغذیه می‌کنند.
هرچه ارتباط میان معناهای مختلف و متن قوی‌تر باشد، چندلایگی عنوان ارزشمندتر خواهد بود.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
عنوان و نماد تکرارشونده.

گاهی عنوان از عنصری استفاده می‌کند که در سراسر رمان تکرار می‌شود.
این عنصر ممکن است یک مکان، شیء، صدا، رنگ، رفتار یا تصویر باشد.
تکرار باعث می‌شود آن عنصر به تدریج وزن معنایی پیدا کند.
اما تعداد تکرار به تنهایی کافی نیست.
مهم این است که هر بار حضور آن عنصر چه ارتباطی با مسیر داستان داشته باشد.
اگر یک تصویر در موقعیت‌های متفاوت ظاهر شود و هر بار بخشی از معنای آن تغییر کند، می‌تواند به یک نماد پویا تبدیل شود.
در چنین حالتی، عنوانی که به آن عنصر اشاره دارد می‌تواند با ساختار معنایی رمان پیوند محکمی داشته باشد.
منتقد باید مسیر این تکرار را دنبال کند:
عنصر در ابتدا چه معنایی دارد؟
در میانه‌ی داستان چه تغییری می‌کند؟
در پایان چه معنایی پیدا می‌کند؟
اگر عنوان بتواند این مسیر را در خود جمع کند، ارزش نمادین آن بیشتر می‌شود.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
نماد پیچیده و ارتباط با خواننده.

نمادین بودن عنوان همیشه به معنای بهتر بودن آن نیست.
گاهی نویسنده آن‌قدر لایه‌های مختلف به یک عنوان اضافه می‌کند که خواننده نمی‌تواند هیچ مسیر مشخصی برای فهم آن پیدا کند.
در این حالت، مشکل الزاماً «مبهم بودن» نیست.
ممکن است عنوان از متن جدا شده باشد.
یک عنوان نمادین باید دست‌کم یک نقطه‌ی اتصال با داستان داشته باشد.
این اتصال می‌تواند یک تصویر، اتفاق، شخصیت یا مفهوم تکرارشونده باشد.
اگر برای توضیح معنای عنوان مجبور باشیم اطلاعات زیادی خارج از خود داستان ارائه کنیم، باید ارتباط آن را دوباره بررسی کنیم.
منتقد می‌تواند یک سؤال ساده بپرسد:
«آیا خواننده بعد از خواندن رمان می‌تواند حداقل یک دلیل متنی برای انتخاب این عنوان پیدا کند؟»
اگر پاسخ منفی باشد، احتمال دارد نماد بیش از حد شخصی و وابسته به ذهن نویسنده شده باشد.
عنوان می‌تواند پیچیده باشد؛ اما نباید بی‌ریشه باشد.
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
نماد شخصی نویسنده.

گاهی نویسنده برای عنوان معنایی در ذهن دارد که در متن به اندازه‌ی کافی ساخته نشده‌است.
این موضوع یکی از دشوارترین موارد در نقد عنوان است.
ممکن است نویسنده بگوید:
«این واژه برای من نماد فلان مفهوم است.»
اما منتقد باید اثر را بر اساس چیزی که در متن ساخته شده بررسی کند.
اگر خواننده هیچ نشانه‌ای برای رسیدن به آن معنا ندارد، نمی‌توان فقط با توضیح نویسنده، ارتباط عنوان را موفق دانست.
البته منظور این نیست که برداشت نویسنده بی‌ارزش است.
بلکه باید میان «نیت نویسنده» و «آنچه متن منتقل کرده» تفاوت گذاشت.
عنوان زمانی موفق‌تر است که معنای موردنظر نویسنده بتواند از طریق خود داستان نیز قابل کشف باشد.
در نقد حرفه‌ای می‌توان گفت:
«ایده‌ی نمادین عنوان قابل‌درک است، اما متن شواهد کافی برای فعال کردن این معنا در اختیار خواننده قرار نمی‌دهد.»
این جمله بسیار دقیق‌تر از این است که فقط بگوییم «عنوان نامفهوم است».
 
موضوع نویسنده
همیار سرپرست کتاب
پرسنل مدیریت
همیار سرپرست انجمن
منتقد ارشد کتاب
ناظر کتاب
ناظر تایید
کاربر ممتاز
Jul
1,079
18,222
مدال‌ها
3
آزمون بازخوانی عنوان.

یکی از بهترین روش‌ها برای سنجش عنوان نمادین، مقایسه‌ی برداشت اول و برداشت نهایی است.
قبل از خواندن داستان، عنوان را ببینید و اولین معنایی را که از آن دریافت می‌کنید ثبت کنید.
بعد از پایان رمان، دوباره به همان عنوان برگردید.
حالا بپرسید:
آیا معنای عنوان تغییر کرده؟
آیا چیزی به آن اضافه شده؟
آیا اتفاقات داستان باعث شده یک تصویر ساده، معنای عمیق‌تری پیدا کند؟
اگر پاسخ مثبت باشد، عنوان احتمالاً توانسته با تجربه‌ی کامل خواندن همراه شود.
اما اگر هیچ تغییری در برداشت ایجاد نشده باشد، باید دید آیا عنوان از ابتدا بیش از حد مستقیم بوده یا اصلاً ظرفیت معنایی لازم را نداشته است.
این آزمون مخصوصاً برای عنوان‌های استعاری و نمادین بسیار کاربردی است.
چون ارزش چنین عنوان‌هایی اغلب در «بازگشت معنایی» آن‌ها مشخص می‌شود.
یعنی خواننده در پایان به همان کلمه‌ی اول برمی‌گردد، اما دیگر آن را مثل قبل نمی‌بیند.
 
بالا پایین