حقوق آیا قراردادها کرونا می‌گیرند؟

[-pariya-]

تشخیص اینکه آیا بعد از انقضای مدت تعلیق، قرارداد فایده خود را حفظ کرده و اجرای آن با اراده طرفین سازگار است یا خیر، با دادگاه است و در صورتی که دادگاه تشخیص دهد که ماهیت قرارداد به‎کلی دگرگون شده و اجرای آن برخلاف اراده مشترک طرفین در زمان وقوع عقد است، حکم به انحلال آن خواهد داد و به‎طور قطع، در صورتی که فورس‎ماژور یک مانع دائمی یا انتفاء دائمی را موجب شود، نیز دادگاه حکم به انحلال آن خواهد داد.

 

[-pariya-]

حالت سوم تطویل قرارداد​

در برخی موارد، تحقق فورس‏ماژور لزوما موجب تعلیق قرارداد نخواهد شد؛ بلکه ممکن است فورس‏ماژور موجب عسر و حرج یا هاردشیپ شود که این صعوبت در اجرا سبب تطویل قرارداد می‌شود.

 

[-pariya-]

به عنوان مثال، اگر خودوری مینی‌بوسی که ظرفیت 20 مسافر را دارد و راننده‌ مینی‌بوس طبق قراردادی منعقده با آقای «الف»، متعهد به انتقال کارگران به محل احداث پروژه‌ خارج از شهر شده باشد، قطعا با طرح‌گذاری اجتماعی ‌باید طی دو سفر کارگران را جابه‎جا کند که این امر موجب دیر رسیدن کارگران و متعاقبا تطویل در اتمام کار عمرانی می‌شود

 

[-pariya-]

شاید در پایان این پرسش مطرح شود که اگر قراردادی بر مبنای کرونا، فورس‎ماژور تلقی شود و متعهد نتواند تعهدات خود را اجرا کند، آیا عدم اجرای تعهدات موجب جبران خسارت توسط متعهد خواهد بود؟ پاسخ این پرسش منفی است.

 

[-pariya-]

با این توضیح که اگر اثبات شود عدم اجرای قرارداد به‏واسطه گسترش کرونا بوده و شرایط تحقق فورس‎ماژور وجود داشته است، عدم اجرای قرارداد یا تأخیر در اجرای آن به معنای نقض تعهد و پیمان‎شکنی نخواهد بود و با اثبات این امر به استناد مواد 227، 229، 387 و 527 قانون مدنی و قاعده‌ فقهی «قبح تکلیف بما لایطاق» قرارداد منحل شده و متعهد مسئولیتی برای جبران خسارات وارده به طرف دیگر عقد را نخواهد داشت

 

[-pariya-]

زیرا عدم اجرای تعهدات قراردادی یا تسلیم موضوع عقد در موعد مقرر، به‎واسطه اهمال یا منتسب به اراده او نبوده است؛ کما اینکه در موضوعات تجاری بین‌المللی نیز می‌توان از مبانی مندرج در اسناد بین‌المللی مانند بند یک ماده ۷۹ کنوانسیون بیع بین‌المللی کالا بهره گرفت که بر اساس آن با اثبات اینکه شیوع کرونا مانع از انجام تعهدات قراردادی شده است، متعهد مسئولیتی برای جبران خسارات نخواهد داشت.