سلسله‌ها سلسله‌ی هخامنشیان

[زهرا حق شناس]

اردشیر یکم
اردشیر یکم پس از کشته‌شدن خشایارشا به پادشاهی رسید.
دورهٔ حکومت او با ادامهٔ درگیری‌های ایران و یونان و مسائل داخلی شاهنشاهی همراه بود.

 

[زهرا حق شناس]

داریوش دوم
داریوش دوم در دوره‌ای حکومت کرد که رقابت‌های سیاسی و درگیری‌های داخلی در برخی مناطق افزایش یافته بود.
در دوران او، ایران در جریان جنگ پلوپونزی میان آتن و اسپارت نقش سیاسی و مالی مهمی ایفا کرد.

 

[زهرا حق شناس]

اردشیر دوم
اردشیر دوم یکی از پادشاهانی بود که مدت زیادی حکومت کرد.
در دورهٔ او، شورش کوروش کوچک، برادر اردشیر، رخ داد. کوروش کوچک برای به دست آوردن پادشاهی با سپاهی به مقابله با اردشیر پرداخت؛ اما در نبرد کوناکسا شکست خورد و کشته شد.
اردشیر سوم
اردشیر سوم برای تقویت قدرت مرکزی تلاش کرد و دوباره مصر را به قلمرو هخامنشیان بازگرداند.
با وجود این تلاش‌ها، شاهنشاهی با مشکلات داخلی و تهدیدهای خارجی روبه‌رو بود.
داریوش سوم
داریوش سوم آخرین پادشاه شاهنشاهی هخامنشی بود.
در زمان او، اسکندر مقدونی به قلمرو ایران حمله کرد.
سپاه هخامنشی در نبردهای مهمی مانند ایسوس و گوگمل از سپاه اسکندر شکست خورد.
پس از شکست‌های پیاپی، قدرت مرکزی هخامنشیان از بین رفت و اسکندر توانست بخش‌های مهم شاهنشاهی را تصرف کند.

 

[زهرا حق شناس]

۷. اسکندر مقدونی و پایان شاهنشاهی هخامنشی
اسکندر مقدونی پادشاه مقدونیه بود که لشکرکشی به شاهنشاهی هخامنشی را در سال ۳۳۴ پیش از میلاد آغاز کرد.
رویدادهای مهم حملهٔ اسکندر
نبرد گرانیک: یکی از نخستین پیروزی‌های اسکندر در قلمرو آسیای صغیر بود.
نبرد ایسوس: اسکندر در این نبرد سپاه داریوش سوم را شکست داد.
نبرد گوگمل: این نبرد در سال ۳۳۱ پیش از میلاد رخ داد و یکی از شکست‌های تعیین‌کنندهٔ داریوش سوم بود.
پس از این شکست، شهرهای مهمی از جمله بابل، شوش و تخت جمشید به دست اسکندر افتادند.
در سال ۳۳۰ پیش از میلاد، داریوش سوم کشته شد و شاهنشاهی هخامنشی عملاً پایان یافت.
نکتهٔ تاریخی: با اینکه حکومت هخامنشیان از بین رفت، آثار فرهنگی، اداری و هنری آن‌ها بر حکومت‌های بعدی تأثیر گذاشت.

 

[زهرا حق شناس]

۸. فرهنگ و تمدن هخامنشیان
هخامنشیان فقط به دلیل جنگ‌ها و کشورگشایی‌هایشان اهمیت ندارند؛ آن‌ها در معماری، هنر، ادارهٔ کشور و ارتباط میان ملت‌ها نیز نقش مهمی داشتند.
معماری
از آثار مهم این دوره می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
پاسارگاد: محل آرامگاه منسوب به کوروش بزرگ.
تخت جمشید: مجموعه‌ای تشریفاتی و حکومتی با کاخ‌ها و نقش‌برجسته‌های باشکوه.
شوش: یکی از مراکز مهم اداری و حکومتی.
آرامگاه‌های شاهان هخامنشی: از جمله آرامگاه‌های نقش رستم.
هنر
هنرمندان هخامنشی از سبک‌ها و سنت‌های هنری مناطق مختلف شاهنشاهی تأثیر می‌گرفتند.
نقش‌برجسته‌های تخت جمشید، تصویرهایی از نمایندگان سرزمین‌های گوناگون و هدایای آن‌ها را نشان می‌دهند.
زبان و خط
در شاهنشاهی هخامنشی زبان‌ها و خط‌های گوناگونی استفاده می‌شدند.
زبان فارسی باستان در برخی کتیبه‌های سلطنتی به کار رفته است. زبان ایلامی و زبان اکدی نیز در اسناد و نوشته‌های اداری و حکومتی اهمیت داشتند.
اقتصاد و بازرگانی
کشاورزی، دامداری، صنایع دستی و تجارت از فعالیت‌های مهم اقتصادی بودند.
شبکهٔ راه‌ها و ارتباط میان سرزمین‌های مختلف به جابه‌جایی کالاها و گسترش مبادلات کمک می‌کرد.
ادارهٔ سرزمین‌های گوناگون
شاهنشاهی هخامنشی مردمان و فرهنگ‌های متنوعی را در بر می‌گرفت.
ادارهٔ این قلمرو به سازمان‌دهی حکومتی، دریافت مالیات، نگهداری سپاه و ایجاد ارتباط میان مناطق مختلف نیاز داشت.